W odpowiedzi na rosnące zagrożenia cybernetyczne ze strony komputerów kwantowych i AI, Quantum Blockchains – polska spółka technologiczna specjalizująca się w rozwiązaniach kryptograficznych – opracowała i wdrożyła kwantowo-odporną architekturę komunikacji dla robotów mobilnych, w szczególności AGV (Automated Guided Vehicles) oraz AMR (Autonomous Mobile Robots), produkowanych przez polską firmę Intrabot Robotics i wykorzystywanych w nowoczesnych zakładach przemysłowych.
Projekt wpisuje się bezpośrednio w potrzeby Industry 4.0, gdzie autonomiczne systemy robotyczne stają się krytycznym elementem procesów logistycznych, produkcyjnych i magazynowych – a jednocześnie coraz częściej celem zaawansowanych ataków cybernetycznych.
Stworzone rozwiązania spełniają warunki suwerennej technologii – na poziomie europejskim i krajowym. Są również ważnym elementem do zapewnienia strategicznego bezpieczeństwa szczególnie ważnych obiektów magazynowych i produkcyjnych, a także innych wykorzystujących w przyszłości autonomiczne roboty (np. szpitale).
Nowe regulacje – na poziomie polskim i wspólnotowym wskazują na kluczową rolę cyberbezpieczeństwa. Dyrektywa NIS2 implementowana przez będącą w praca sejmowych nową Ustawę o Krajowym Systemie Cyberbezpieczenstwa, wymaga stosowania odpowiednich zabezpieczeń kryptograficznych. Dla niektórych zastosowań, a z biegiem czasu (do 2035 r.) dla większości, odpowiednim poziomem są standardy post-kwantowe.
Nowa klasa zagrożeń wymaga nowej klasy zabezpieczeń
Tradycyjne mechanizmy kryptograficzne, powszechnie stosowane dziś w komunikacji przemysłowej, z dużym prawdopodobieństwem mogą w przyszłości zostać złamane przez komputery kwantowe i zaawansowane algorytmy AI. W środowiskach robotów oznaczałoby to możliwość:
- przejęcia kontroli nad flotami robotów,
- manipulacji trasami i zadaniami AGV/AMR,
- zakłóceń ciągłości produkcji,
- zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi i infrastruktury.
Rozwijane przez Quantum Blockchains rozwiązanie odpowiada na te wyzwania poprzez zastosowanie wielowarstwowej, kwantowo-odpornej architektury komunikacyjnej, łączącej:
- kryptografię post-kwantową (PQC),
- dystrybucję kluczy opartą o pQKD (Post-Quantum Key Distribution – emulowaną komunikację QKD),
- bezpieczne tunele komunikacyjne dla sterowania i telemetrii robotów,
- separację warstw sterowania, danych i autoryzacji.
Bezpieczeństwo bez ingerencji w logikę robotów
Jedną z kluczowych zalet rozwiązania jest jego transparentność dla systemów robotycznych. Architektura została zaprojektowana tak, aby:
- nie wymagać modyfikacji firmware’u robotów,
- działać jako zewnętrzna, sieciowa warstwa zaufania,
- integrować się z istniejącymi systemami zarządzania flotą (FMS),
- być możliwa do wdrożenia zarówno w nowych, jak i już działających instalacjach.
Dzięki temu producenci i operatorzy robotów mogą znacząco podnieść poziom bezpieczeństwa bez ryzyka ingerencji w certyfikowane systemy sterowania.
Zgodność z aktualnymi i przyszłymi standardami i regulacjami Cyberbezpieczeństwa
Kryptografia post-kwantowa implementowana przez Quantum Blockchains opiera się o przyjęte w sierpniu 2024 r. standardy NIST: FIPS-204, FIPS-205, FIPS-206 (USA, honorowane na całym świecie) oraz europejskie ETSI-QKD.
W równym stopniu amerykańskie, europejskie i japońskie regulacje wskazują lata 2030-2035 jako obowiązkowe wdrożenie standardów post-kwantowych przez poszczególne sektory gospodarki, poczynając od administracji i infrastruktury krytycznej, przez sektory kluczowe, po – docelowo – całą możliwą działalność cyfrową. W UE kluczowym dokumentem w tym zakresie jest Mapa Drogowa przechodzenia do kryptografii post-kwantowej.
Regulacje bezpośrednio dotykające przedsiębiorstwa to m. in NIS2/UKSC, który wymaga stosowania „odpowiednich” zabezpieczeń kryptograficznych, co w świetle w/w Mapy drogowej – oznacza algorytmy post-kwantowe. Nadchodzący Cyber Resilience Act wymagać będzie od 2027 r. certyfikacji cyberbezpieczeństwa dla wszystkich produktów z komponentem cyfrowym – włączając w to badanie bezpieczeństwa stosownej kryptografii.
Cyberbezpieczeństwo jako przewaga rynkowa
Działania organów regulacyjnych, jak i pozaregulacyjne wymogi – np. przetargowe, odnoszące się do cyberbezpieczeństwa procesów, produktów, łańcuchów dostaw i całych przedsiębiorstw wskazują, iż kwestia ta będzie istotnym argumentem w konkurencyjności ofert i produktów na rynku. W szczególności wskazuje na to Narodowa Strategia Cyberbezpieczeństwa (Projekt 2025). Podmioty publiczne, operatorzy usług kluczowych w rozumieniu KSC, czy zarządzający infrastrukturą krytyczną będą stopniowo coraz bardziej zachęcani i zmuszani do stosowania najwyższych standardów cyberbezpieczeństwa. Pionierzy, stosujący kryptografie post kwantową już dziś mogą liczyć na preferencje w dostępie do usług związanych – choćby pośrednio – z krytycznymi i kluczowym obszarami działania państwa.
Komentarz przedstawicieli spółek
„Roboty mobilne stają się dziś elementem infrastruktury krytycznej zakładów przemysłowych. Ich bezpieczeństwo komunikacyjne nie może opierać się na rozwiązaniach, które w perspektywie kilku–kilkunastu lat staną się podatne na ataki kwantowe lub ataki zaawansowanej sztucznej inteligencji” – powiedział Mirosław Sopek, założyciel i CEO Quantum Blockchains. „Patrzymy naprzód, współpraca z Quantum Blockchains wniosła w nasze rozwiązania cyber bezpieczeństwo które jest innowacyjne na rynku. Jesteśmy pierwszym dostawcą robotów AMR który zapewnia tak wysoki poziom bezpieczeństwa komunikacji” – mówi Bartłomiej Lux, CEO Intarbot Robotics.
Projekt w ekosystemie Industry 4.0
Rozwiązanie Quantum Blockchains było prezentowane jako przykład technologii kształtującej przyszłość przemysłu w ramach Scalab Accelerator, podkreślając rolę quantum-safe cybersecurity jako jednego z filarów nowoczesnych, autonomicznych fabryk.
Architektura może znaleźć zastosowanie m.in. w:
- centrach logistycznych i magazynach wysokiego składowania,
- zakładach produkcyjnych wykorzystujących floty AGV/AMR,
- inteligentnych fabrykach (Smart Factory),
- infrastrukturze krytycznej i obiektach o podwyższonych wymaganiach bezpieczeństwa.
